Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2006; 49: 229-246

“Doğumdan hemen sonra yaşama adaptasyonda hava yolarındaki sıvının temizlenmesi ve alveollerin içine surfaktan salınması önemlidir. Surfaktan protein A’nın bazı alelleri ve genotipleri yenidoğan bebeklerde akciğer hastalıklarına eğilim yaratmakta; surfaktan protein B ce C genlerindeki mutasyonlar yenidoğanbebeklerde ve süt çocuklarında çeşitli akut ve kronik akciğer hastalıklarına yol açmaktadır. Tip II pnömositlerde normal lameller cisimcik oluşumunda ABC (ATP-binding cascade) taşıyıcıları, özellikle ABCA3 önemlidir; bu proteindeki mutasyonlar yenidoğan bebeklerde ölümcül akciğer hastalığına yol açmaktadır. Fetal akciğer sıvısının temizlenmesinde epitelyal Na+ kanalları önemlidir. Hayvanlarda bunun alfa ünitinin az ekprese edilmesi durumunda solunum yetmezliği görülmektedir. Yenidoğanın geçici takipnesi ve respiratuar distres sendromunda bu proteinin polimorfizmi konusundaki çalışmalar devam etmektedir. Yenidoğan bebeklerin akciğer hastalıklarında kalıtsal, çevresel ve edinsel etmenlerin birlikte etkili oldukları sanılmaktadır.”

ADÜ Tıp Fakültesi Dergisi 2000;1(2):47-52

“Surfaktan, tip II hücreler tarafından sentezlenen, fiziksel olarak deterjan özelliğinde olan bir lipoproteindir. Surfaktan sentezi 20. haftada başlar, 24. haftadan sonra hızla artar. Surfaktanın yapısı % 90 lipidlerden, % 10 proteinden oluşur. Lipidlerin % 70-80’ini fosfolipidler,% 10’unu ise çoğu kolesterol olan nötral lipidler oluşturmaktadır. Fosfolipidlerin % 80’i fosfatidilkolin (PTC), % 8-12’si ise fosfatidilgliserol (PTG), fosfatidilinositol (PTI) ve fosfatidiletanolamin (PTE) dir.
Fosfatidilkolinin % 50-55’i iki yağ asidi zinciri ile satüre olarak surfaktanın en aktif yüzey komponenti olan dipalmitoilfosfatidilkolini (DPPC) oluşturur. Surfaktan yapısındaki proteinlerin işlevleri son yıllara kadar bilinmiyordu. Bugün bilinen surfaktan proteinleri dört çeşittir. SP-A , tip II hücrelerde sentezlenip lameller cisimciklerdeki fosfolipidler ile birlikte sekrete edilir. Tubuler myelin oluşumu için gerekli olan SP- A hidrofilik özelliği nedeniyle surfaktanın tek tabaka oluşturmasında rol oynar. SP-A surfaktan metabolizmasını düzenler. Surfaktan sentezini inhibe eder, surfaktanın gerialınımını ve tekrar kullanımını stimüle eder. Bu şekilde surfaktan havuzunun belirlenmesinde rol oynar. Karbonhidrat bağlama özelliği ve C1q’ya benzer yapıda olması nedeniyle alveol makrofajlarının antibakteriyel etkisini artırır. Opsonin gibi aktivite gösterdiğinden bazı virusların fagositozunu etkiler.”