Türk Mikrobiyol Cem Derg (2010) 40 (1): 1 – 10

Rotavirus 0-5 yaş grubu çocuklarda en sık görülen viral gastroenterit etkenidir. Rotavirus enfeksiyonları klinik olarak hafif ishalden hastane bakımı gerektiren ağır tablolara kadar değişik klinik göstermektedir. Ayrıca virüsün invajinasyon yaptığına dair de kanıtlar bulunmaktadır. Şiddetli rotavirus diyareleri sebebiyle %85’i gelişmekte olan ülkelerde olmak üzere dünya çapında her yıl 611,000 çocuk ölümü gerçekleşmektedir. Dünyada en sık görülen rotavirus tipleri G1-4, G9, P[8], P[4] ve P[6]’dır. G1P[8] (%64.7), G2P[4] (%12), G4P[8] (%8.5) ve G3P[8] (%3.3) çocuklardaki rotavirus diyarelerinin %88.5’inden sorumludur. Bu tipler Kuzey Amerika, Avrupa ve Avustralya’da enfeksiyonların %90’ından fazlasını, Güney Amerika ve Asya’da %68’ini, Afrika’da ise %50’sini oluşturmaktadır. Son yıllarda da G9 serotipinde bir artış başlamış ve özellikle Asya ve Afrika da önemli bir enfeksiyon etkeni haline gelmiştir. G8 serotipi Afrika’da, G5 Güney Amerika’da, G6 Avrupa’da G10 ve G12 ise Asya’da gözlenmiştir. Globalleşmenin sonucu olarak nadir görülen rotavirus tipleri de artık birçok bölgede ve ülkemizde görülebilmektedir.

Tam metin için tıklayınız

Rotavirüs, tüm dünyada bebek ve küçük çocuklarda görülen ishallerin, özellikle hastane yatışlarına ve bebek ölümlerine neden olan ağır gastroenteritin en önde gelen nedenidir. Hemen tüm çocuklar beş yaşına kadar enfekte olurlar ve hastalık özellikle 4-36 ay grubunda dehidratasyon ve asidozla ağır seyrederek ölüme neden olabilir. Rotavirüsler, her yıl iki milyondan fazla hastane yatışına ve yaklaşık 600 bin ölüme sebep olmaktadır. Rotavirüs ishalinin önlenmesinde tek yöntem rotavirüs aşılamasıdır. İlk “reassortant” rotavirüs aşısı, tetravalan maymun-insan “reassortant” rotavirüs aşısı (Rotashield) ABD’de 1998’de lisans aldı ve aşı şemasına dahil edildi. Ancak, aşı ile invajinasyon arasında ilişki olduğu gerekçesiyle kısa bir süre içinde kullanımdan kaldırıldı. Sonraki yıllarda, iki yeni rotavirüs aşısının [monovalan human rotavirüs aşısı (HRV, Rotarix) ve pentavalan human-bovine reassortant rotavirüs aşısı (PRV, RotaTeq)] etkinliği ve güvenirliliği yaklaşık 130 000 bebekte yapılan geniş çalışmalarla değerlendirildi. Bu çalışmaların sonuçları, her iki yeni rotavirüs aşısının, ishale, özellikle ciddi ishale karşı etkin ve güvenli bir korunma sağladığını gösterdi. Rotavirüs aşılarının, rotavirüs olgularını (%74), ağır olguları (%98) ve hastane yatışlarını (%96) azaltması beklenmektedir. Rotavirüs aşıları ile invajinasyon riskinin artmadığı gösterilmiştir. Günümüzde, bu iki yeni rotavirüs aşısı ülkemizinde dahil olduğu 90’dan fazla ülkede lisans alarak kullanıma girmiştir. ABD yanında Venezüella, Brezilya, Panama, Meksika ve Avusturya gibi ülkelerde aşı takvimine dahil edilmiştir. Aşı ağız yoluyla 2 ve 4. ayda olmak üzere iki dozda (HRV için) veya 2, 4 ve 6. ayda olmak üzere üç dozda (PRV için) uygulanır. İlk doz bebek 6-12 haftalık iken uygulanmalı ve aşılamaya 12-14 haftadan sonra başlanılmamalıdır ve aşılama 24. haftadan (HRV için) veya 32. haftadan önce (HRV için) tamamlanmalıdır.

Fulltext

In February 2006, a live, oral, human-bovine reassortant rotavirus vaccine (RotaTeq®) was licensed for use among U.S. infants. The Advisory Committee on Immunization Practices recommends routine vaccination of U.S. infants with 3 doses of this rotavirus vaccine administered orally at ages 2, 4, and 6 months. The first dose should be administered between ages 6–12 weeks. Subsequent doses should be administered at 4–10 week intervals, and all 3 doses should be administered by age 32 weeks. Rotavirus vaccine can be co-administered with other childhood vaccines. Rotavirus vaccine is contraindicated for infants with a serious allergic reaction to any vaccine component or to a previous dose of vaccine.