ANKEM Derg 2009;23(Ek 2):53-56

Mantar hastalıkları, önemli bir morbidite ve mortalite nedeni olarak insan sağlığındaki önemini korumaktadır. Bir yandan yüzeyel mikozlar ve allerjik mantar hastalıkları en az eskisi kadar sık görülmeye devam ederken, öte yandan, fırsatçı mikozlar, immün sistemi baskılanmış olguların artması ve tanı ve tedavideki sorunlar nedeniyle daha da önemli bir grup olarak karşımıza çıkmaktadır. Mantarların genomik ve proteomik analizlerinin yapılmaya başlanması çok yeni olup, bu çalışmaların, yeni tanı yöntemlerinin ve yeni antifungal ilaçların geliştirilmesine yardımcı olabileceği düşünülmektedir. Fırsatçı mikoz etkenleri içerisinde en sık saptanan cinsler olan Candida ve Aspergillus dikkate alındığında, genomik ve proteomik çalışmalarının konak-parazit ilişkilerinin ve antifungal direncin daha iyi anlaşılmasına yardım ettiği ve yeni ve potansiyel antifungal hedefleri ve tanı belirteçlerini belirleyebildiği görülmektedir. Genomik ve proteomik çalışmaları sonucunda geliştirilmiş bir antifungal ilaç ya da fungal tanı testi henüz mevcut değilse de, bu yöntemler, fungal tanı ve tedaviye katkı yönünden gelecek için ümit vericidir.

ANKEM Derg 2009;23(Ek 2):48-52

Genomik, genlerin DNA dizilerinin, proteomik ise bir hücre türü veya dokudaki tüm proteinlerin yapı, işlev ve farklı koşullarda değişimlerinin incelenmesidir. Genomik ve proteomik birçok moleküler araştırma yöntemi kullanır. Sürekli biriken genom ve proteom bilgileri, biyoinformatiğin gelişmesi ile birlikte bu alandaki çalışmaların çok hızlanmasını sağlamıştır. İnfeksiyon hastalıklarının önlenmesi için yapılan çalışmalarda genomik ve proteomik bir yandan hastalık etkeni mikroorganizmaların yapı ve özelliklerini ayrıntılı olarak ortaya koyarken diğer yandan da konağın infeksiyon etkenine karşı verdiği bağışıklık yanıtının oluşmasını da araştırabilmektedir. Günümüzde genomik ve proteomikin infeksiyon hastalıklarının tanı, önleme ve tedavisine çok önemli katkıları olmaktadır.