S.D.Ü. Tıp Fak. Derg. 2007:14(2)/ 51-55

Leptin, hipotalamustaki reseptörüne bağlanıp, Interlökin-1 üzerinden yaptığı etkiyle insanlarda yemek yeme hissini azaltarak kilo alımını engelleyen, sitokinlere benzer yapıda bir hormondur. Kandaki düzeyi vücut yağ dokusu ile doğru orantılıdır. Son zamanlarda yapılan çalışmalarda leptinin organizmada birçok sistem üzerinde etkilerinin olduğu ortaya çıkarılmıştır. Leptin hematopoez, sitokin sentezi, anjiogenez ve hipotalamus-hipofiz-adrenal aksta görevlidir. Yeni yapılan çalışmalarda immun düzenleyici etkileri de ortaya çıkmıştır. Obezitede etkin olan mekanizmanın , sekonder leptin yetmezliği olduğu görüşü ağırlık kazanmaya başlamıştır.

Bu derlemede immün sistem üzerine olan etkileri ve kısaca obesitedeki rolü tartışılmıştır.

Recent Progress in Hormone Research 59:267-285 (2004)

There is now considerable consensus that the adipocyte hormone leptin and the pancreatic hormone insulin are important regulators of food intake and energy balance. Leptin and insulin fulfill many of the requirements to be putative adiposity signals to the brain. Plasma leptin and insulin levels are positively correlated with body weight and with adipose mass in particular. Furthermore, both leptin and insulin enter the brain from the plasma. The brain expresses both insulin and leptin receptors in areas important in the control of food intake and energy balance. Consistent with their roles as adiposity signals, exogenous leptin and insulin both reduce food intake when administered locally into the brain in a number of species under different experimental paradigms. Additionally, central administration of insulin antibodies increases food intake and body weight. Recent studies have demonstrated that both insulin and leptin have additive effects when administered simultaneously. Finally, we recently have demonstrated that leptin and insulin share downstream neuropeptide signaling pathways. Hence, insulin and leptin provide important negative feedback signals to the central nervous system, proportional to peripheral energy stores and coupled with catabolic circuits.

ADÜ Tıp Fakültesi Dergisi 2006; 7(3) : 49 – 54

“İnsan ob gen kromozomu tarafından yağ dokusunda sentezlenen bir hormon olan leptin iştahı ve enerji harcamasını düzenler. Obez kişilerde serum leptin düzeyleri belirgin olarak yüksektir. Ob gen defekti olan ob/ob tipi farelerde, leptinin yeterince üretilememesi nedeniyle yağ depolanması fazladır. Obez kadın ve erkeklerde leptin düzeyi ile vücut kitle indeksi arasında pozitif bir ilişki gösterilmiştir. Leptin reprodüktif fonksiyonlarda da görevlidir. İnfertil ve gonadotropin seviyesi düşük ob/ob farelere leptin enjekte edildiğinde, uterus ve overlerinin ağırlıkları ve overlerdeki folikül sayısı artarak fertilitenin korunması sağlanmıştır. Normal dişi farelere leptin uygulandığında ise pubertenin hızlandığı gözlenmiştir. Diger yandan leptin osteoblastik hücre büyümesinde ve kemik mineralizasyonunda rol oynayabilir. Leptin ayrıca nöropetid Y’yi inhibe edip gonadotropinlerin ve seks steroidlerinin sentezini stimüle eder. Uterin miyomlarda leptin geninin ekspresyonu gösterilirken sağlıklı insanlardan alınan miyometriumda gösterilememiştir, bu nedenle uterin miyom etyopatogenezinde leptinin rolü olabileceği savunulmaktadır. Sonuç olarak iştahı ve enerji harcanmasını regüle eden leptin reprodüktif ve nöroendokrin sistemde de önemli rol oynamaktadır.”