TKBD Derg 2010, Cilt 8, Sayı 3, Sayfa(lar) 105-110

Amaç: Hemolizin preanalitik hata olarak laboratuvar test sonuçlarına etkisi ile ilgili yapılmış pek çok çalışma olmakla birlikte, çalışma koşullarına ve kullanılan metotlara bağlı olarak farklılık gösterebilen sonuçlar bulunmuştur. Bu çalışma, acil servise başvuran hastalarda hemolizin kullandığımız rutin yöntemlere etkisini araştırmak ve hemoliz etkisini azaltmak amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Hemolizat kullanılarak final hemoglobin konsantrasyonları 0-3060 mg/dl arasında değişen dokuz serum havuzu oluşturuldu. Elde edilen hemolizatın hemoglobin miktarı CELL-DYN 3700 tam kan sayımı cihazında (Abbott Diagnostic Systems, Illinois, USA) tespit edildi. Aynı gün serum havuzlarında glukoz, üre, kreatinin, aspartat amino transferaz, alanin amino transferaz, total bilirubin, direkt bilirubin, kreatinin kinaz, amilaz, kalsiyum, sodyum, potasyum ve klor testleri için rutin yöntemlerle ardışık test ölçümleri yapıldı (Architect C 8000, Abbott Diagnostic Systems, Illinois, USA). Hemoliz’in test sonuçlarına etkisi CLIA 88 kriterleri kullanılarak değerlendirildi.

Bulgular: Biyokimyasal ölçüm sonuçlarına göre 187 mg/dlÔye kadar hemoglobin içeren serum örneklerinde hemolizin etkisi kabul edilebilir bulundu. 375 mg/dl hemoglobin konsantrasyonunda aspartat amino transferaz, alanin amino transferaz, direkt bilirubin, sodyum ve potasyum; 750 mg/dl Hb içeren serum örneklerinde ilave olarak glukoz, total bilirubin, klor; 1500 mg/dl Hemoglobin konsantrasyonunda üre ve kalsiyum ölçümlerindeki farklılığın kabul edilebilir değerlerin dışında olduğu saptandı.

Sonuç: Architect C 8000 otomatik analizöründe numune interferans indeks salin protokolünün uygulanması ve bulduğumuz sonuçlara göre değerlendirmenin yapılmasının hemolizin test sonuçlarına etkisini azaltacağı sonucuna varıldı.

Gülhane Tıp Dergisi 2007;49:5-10

“Bu çalışmada, biyokimyasal test sonuçlarını etkileyen önemli nedenler arasında bulunan hemoliz ve lipeminin laboratuvar sonuçlarında neden olduğu değişimler ve bunların engellenmesi amaçlanmıştır. Hemoglobin içeriğine göre beş farklı, lipid içeriğine göre ise 3 farklı serum havuzu ve 10 farklı doğal lipemik hasta serumunda biyokimyasal test ölçümleri yapılmıştır. Ayrıca lipeminin eliminasyonu için ultrasantifüjasyon, karbontetraklorür (CCl4), LipoClear ekstraksiyonu ve serum örneğinin 1:4 dilüsyonu yöntemleri karşılaştırıldı. Hemolizin etkisi incelendiğinde, hemoglobin konsantrasyonu 750 mg/dl’den fazla olduğunda LDH, konjuge bilirubin, AST ve potasyum değerlerinin arttığı, amilaz ile ürik asid değerlerinin ise anlamlı düştüğü saptanmıştır. İn vitro lipemi çalışmasında özellikle total protein etkilenirken, doğal lipemik serumlarda üre, bilirubinler, ALT, AST, GGT ve LDH testlerinin etkilendiği gözlenmiştir. Lipemi etkisini azaltmak için uygulanan eliminasyon tekniklerinin tümünün etkin olduğu değerlendirildi. Lipemi etkisinin uzaklaştırılmasında LipoClear ve ultrasantrifüj teknikleri yüksek maliyetli olup, çok işlem ve özel ekipman gerektirmektedir. Basit ve ucuz olan seyreltme ve CCI4 ile çöktürme yöntemlerinin ise daha pratik ve her laboratuvar için uygun ve ekonomik olduğu değerlendirilmiştir.”