Am Fam Physician. 2005 Oct 1;72(7):1277-1282.

Glucose-6-phosphate dehydrogenase deficiency, the most common enzyme deficiency worldwide, causes a spectrum of disease including neonatal hyperbilirubinemia, acute hemolysis, and chronic hemolysis. Persons with this condition also may be asymptomatic. This X-linked inherited disorder most commonly affects persons of African, Asian, Mediterranean, or Middle-Eastern descent. Approximately 400 million people are affected worldwide. Homozygotes and heterozygotes can be symptomatic, although the disease typically is more severe in persons who are homozygous for the deficiency. The conversion of nicotinamide adenine dinucleotide phosphate to its reduced form in erythrocytes is the basis of diagnostic testing for the deficiency. This usually is done by fluorescent spot test. Different gene mutations cause different levels of enzyme deficiency, with classes assigned to various degrees of deficiency and disease manifestation. Because acute hemolysis is caused by exposure to an oxidative stressor in the form of an infection, oxidative drug, or fava beans, treatment is geared toward avoidance of these and other stressors. Acute hemolysis is self-limited, but in rare instances it can be severe enough to warrant a blood transfusion. Neonatal hyperbilirubinemia may require treatment with phototherapy or exchange transfusion to prevent kernicterus. The variant that causes chronic hemolysis is uncommon because it is related to sporadic gene mutation rather than the more common inherited gene mutation.

The Lancet Volume 371, Issue 9606, 5–11 January 2008, Pages 64–74

Glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) deficiency is the most common human enzyme defect, being present in more than 400 million people worldwide. The global distribution of this disorder is remarkably similar to that of malaria, lending support to the so-called malaria protection hypothesis. G6PD deficiency is an X-linked, hereditary genetic defect due to mutations in the G6PD gene, which cause functional variants with many biochemical and clinical phenotypes. About 140 mutations have been described: most are single base changes, leading to aminoacid substitutions. The most frequent clinical manifestations of G6PD deficiency are neonatal jaundice, and acute haemolytic anaemia, which is usually triggered by an exogenous agent. Some G6PD variants cause chronic haemolysis, leading to congenital non-spherocytic haemolytic anaemia. The most effective management of G6PD deficiency is to prevent haemolysis by avoiding oxidative stress. Screening programmes for the disorder are undertaken, depending on the prevalence of G6PD deficiency in a particular community.

Türk Ped Arş 2009; 44 Özel Sayı: 35-8

Glükoz-6-fosfat dehidrogenaz (G6PD) tüm hücrelere redüksiyon gücünü oluşturan redükte nikotin adenin dinükleotid fosfatı sağlayan pentoz fosfat yolunun ilk enzimidir. G6PD eksikliği dünyada en sık rastlanan eritrosit enzim eksikliğidir ve 400 milyondan fazla insanı etkilemektedir. G6PD eksikliği X’e bağlı geçiş gösteren G6PD genindeki mutasyonlardan kaynaklanan bir hastalıktır. Klinik bulgular ekzojen ajanlarla tetiklenen akut hemolitik anemi, kronik hemolitik anemi, yenidoğan sarılığı ve favizmdir.

—

Glükoz-6-fosfat dehidrogenaz, (G6PD) pentoz fosfat yolunun ilk ve hız sınırlayan enzimidir. Pentoz fosfat yolunun temel görevi organizmaya nikotin adenin dinükleotid fosfat (NADPH) ve riboz fosfatları sağlamaktır. NADPH proteinleri ve diğer molekülleri oksidatif hasardan korumakta önemli rol oynamaktadır. Redükte glütatyon, eritrositler oksidatif etkenler ile karşılaştğı zaman glütatyon peroksidaz enzimi aracılığı ile okside glütatyon haline geçerek hücreyi oksidatif etkenlerden korur. Okside glütatyonun redükte hale gelmesi için gerekli olan NADPH pentoz fosfat yolundan sağlanır. Sitozolde gerçekleşen pentoz fosfat yolunda her bir glükoz-6-fosfata karşılık 2 mol NADPH üretilir (1-3).
Glükoz-6-fosfat dehidrogenaz eksikliği, dünyada en sık rastlanan eritrosit enzim eksikliğidir ve 400 milyondan fazla insanı etkilemektedir (4). İlk olarak 1950’li yılların başında sıtma ilacı olan primakin alımından sonra hemolitik kriz geçiren hasta grubunda tanımlanmıştır (5). Bu enzim eksikliği sıklığı Akdeniz ülkelerinde, Afrika’da ve Çin’de daha yüksek olmakla birlikte bütün ırklarda ve etnik gruplarda tanımlanmıştır (6,7). Türkiye genelinde enzim eksikliği %0,5, Çukurova bölgesinde %8,2 olarak saptanmıştır. Hiperbilirubinemili yenidoğanlarda ise sıklık %10,5-22,1 olarak bildirilmiştir (8-12).
Glükoz-6-fosfat dehidrogenaz geni (Gd) X kromozomunun subtelomerik yöresinde q28 lokusunda yerleşmiştir. G6PD geni, 18,5 kb uzunluğunda olup 13 ekson ve 12 introndan oluşur. Enzimin işlevini belirleyen bu genin kodladığı mRNA amino asit dizisi ve büyüklüğüdür. Bu genin kodladığı mRNA 2269 baz çifti uzunluğundadır. Yapılan çalışmalarda bu gen bölgesinde 140’dan fazla mutasyon tanımlanmıştır (13,14).
Glükoz-6-fosfat dehidrogenaz eksikliği X’e bağlı çekinik (resesif) geçiş gösterir. Buna bağlı olarak ciddi eksiklik erkeklerde kızlardan çok daha fazla görülür. Glükoz-6-fosfat dehidrogenaz enziminin tam eksikliği yaşam ile bağdaşmaz. Başlangıçta G6PD eksikliği biyokimyasal olarak enzim aktivitesi ölçülmesi ve elektroforetik hareketliliğine göre sınıflandırılmıştı. Günümüzde fizikokimyasal özelliklerine, ve kinetik değişikliklerine göre 400’den fazla sıra dışı tipi saptanmıştır (4).
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), G6PD enzim eksikliklerini enzim aktivite düzeyi ve klinik bulgulara göre beş sınıfa ayırmıştır (15).
Sınıf I: G6PD aktivitesi normalin %10 kadar altında ve kronik hemolitik anemiye neden olanlar
Sınıf II: Þiddetli enzim eksikliği (%1-10) olan ve akut hemolitik anemi görülenler
Sınıf III: Normalin %10-60’ının altında aktiviteye sahip, ilaçlarla ve enfeksiyonla birlikte ılımlı hemoliz görülenler
Sınıf IV: Normal aktivitesi (%60-150) olan ve hemoliz görülmeyenler
Sınıf V: Enzim aktivitesi yüksek (%150 üzerinde) olanlar
Sınıf IV ve V’tekiler klinik olarak bulgu vermezler. Biyologların, genetikçilerin ve antropologların ilgisini çekmiştir (4,15).
Sık görülen G6PD tipleri aşağıda gösterilmiştir.
G6PD B: Vahşi tip G6PD olarak değerlendirilir. Beyaz ırkta, Asya’da ve zencilerde görülür.
G6PD A: Tipi siyah Afrikalıların %10-20’de görülür. Bu iki tip normal fenotipe sahiptir.
GPPD A-: En sık görülen tip olup orta ve ağır hemoliz ile bağlantılıdır. Siyah Afrikalılarda ve Afrika kökenli Amerikalılarda %10-15 oranında bulunur. %10-15 enzim aktivitesine sahiptir.
G6PD Akdeniz: Beyaz ırkta en sık görülen tiptir. 563. nükleotidde tek baz yer değişimi (SerÆPhe) bu tipe yol açar. Protein sentezi ve enzimin katalitik etkisi azalır ve ağır hemoliz görülür (16-18)

Turkish Journal of Hematology 25(1):1-7, 2008

“The G6PD variants have been divided into five classes according to the level of enzyme activity as follows: Class 1 – complete deficiency or very severe reduction in the enzyme level causing mildsevere chronic congenital nonspherocytic hemolytic anemia; Class 2 – severe enzyme deficiency (less than 10%); Class 3 – moderate to mild enzyme deficiency (10-60%); Class 4 – very mild or no enzyme deficiency; and Class 5 – increased enzyme activity. It was shown that the mutations causing chronic nonspherocytic hemolytic anemia are clustered near the carboxy end of the enzyme, in the region between amino acids 362-446, while most of the clinically mild mutations are located at the amino end of the molecule. It was stated that the majority of the Class 1 G6PD variants have the mutations surrounding either the substrate or NADP binding site.”