Quan C et al.

SUMMARY

The outbreak of coronavirus disease 2019 (COVID-19) in December 2019 in Wuhan, China, introduced the third highly pathogenic coronavirus into humans in the 21st century. Scientific advance after the severe acute respiratory syndrome coronavirus (SARS-CoV) epidemic and Middle East respiratory syndrome coronavirus (MERS-CoV) emergence enabled clinicians to understand the epidemiology and pathophysiology of SARS-CoV-2. In this review, we summarize and discuss the epidemiology, clinical features, and virology of and host immune responses to SARS-CoV, MERS-CoV, and SARS-CoV-2 and the pathogenesis of coronavirus-induced acute respiratory distress syndrome (ARDS). We especially highlight that highly pathogenic coronaviruses might cause infection-associated hemophagocytic lymphohistiocytosis, which is involved in the immunopathogenesis of human coronavirus-induced ARDS, and also discuss the potential implication of hemophagocytic lymphohistiocytosis therapeutics for combating severe coronavirus infection.

Tam metin için tıklayınız

HematoLog 2012: 2: 2

Giriş
Bu yazı, konunun kolayca anlaşılması amacı ile üç ayrı bölümde incelenecektir. Birinci bülümde; normal hemastatik mekanizmanın nelerden oluştuğu ve nasıl işlediği incelenecek ikinci bölümde ise; koagülasyon testlerinin klinikteki kullanımına geçilecektir. Üçüncü bölümde; anormal pıhtılaşma zamanlarının incelenmesini ve karışım testine yer verilecektir.
Hemostatik mekanizma Koagülasyon testlerinin klinikte kullanımını tartışmadan önce hemastatik mekanizmaya kısaca bir göz atmak gerekir. Hemostazın en basit tanımı, kanamanın durdurulması şeklinde yapılabilir. Kan damarlarındaki olası bir yaralanma, koagülasyon sisteminde bir takım reaksiyonların oluşumuna ve sonuçta kan pıhtısı gelişimine neden olur. Böylelikle, yara yeri onarılır ancak damar duvarının devamlılığını sağlamak amacıyla da daha önceden oluşan pıhtı fibrinolitik mekanizma tarafından çözünmeye başlar (1).
Damar duvar yaralanmasından kısa bir süre sonra kanamayı durdurmak amacıyla o bölgede vazokonstriksiyon oluşur. Bu süreç içersinde trombositler, von Willebrand faktörü (vWF) aracılığı ile damar duvarındaki bulunan subendotel tabakasındaki tip-IV kollajene yapışarak bir köprü oluştururlar ki bu olaya trombosit adhezyonu adı verilir (2). Endotel hücreleri tarafından salınan bazı maddeler, daha sonra trombositlerin küme oluşturmasına neden olur ve bu olayda trombosit aggregasyonu olarak bilinir (2). Tüm bu öncül olaylar sonucunda, hasarlanan damar duvarında trombosit tıkaçı oluşmasına birincil hemostaz adı verilmektedir. Bu olayın gerçekleşmesinde yukarıda da tartışıldığı üzere; damar duvarı, endotel hücreleri, vWF ve trombositler rol oynar. Ancak şunu da unutmamak gerekir ki, birincil
hemostazla oluşan trombosit tıkaçı genelde zayıf bir tıkaç olarak bilinir.

Eritrositlerin normal yasamlarını devam ettirebilmek için enerjiye gereksinimleri vardır. Eritrositlerde mitokondri bulunmadığından, gerekli enerjiyi Embden Meyerhof yolu denilen anaerobik glikolizden elde ederler. Eritrositlerin yasamlarını sürdürmeleri için enerji gereksinimlerini karsılamalarına ek olarak, hemoglobin ve hücredeki proteinleri oksidan etkilerden korumaları gerekir. Eritrositlerde pentozmonofosfat yolunda bulunan glukoz-6-fosfat dehidrogenaz (G6PD) enzimi hücreyi oksidan hasardan korumak amacıyla görev yapar.
Glukoz 6 Fosfat Dehidrogenaz Enzim Eksikliği: En sık görülen eritrosit enzim eksikliğidir ve X’e bağlı resesif kalıtım gösterir. Görülme sıklığı Akdeniz ülkeleri, Afrika ve Çin’de fazla olmakla birlikte tüm etnik gruplarda tanımlanmıstır. G6PD enzim eksikliği Türkiye genelinde %0.5, Çukurova bölgesinde % 8.2 oranında görülmektedir.
G6PD geni X kromozomunun subtelomerik yöresinde q28 lokusunda yerlesmistir. Bu gen 18.5 kb uzunluğunda olup 13 ekson ve 12 introndan olusur. Normal gen G6PD B olarak tanımlanırken; çoğunluğu nokta mutasyonlara nadiren de delesyonlara bağlı gelisen 400’den fazla varyant saptanmıstır.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) G6PD enzim eksikliğini enzim aktivite düzeyi ve klinik bulgulara göre bes sınıfa ayırmıstır;
Sınıf-I= Enzim aktivitesi normalin %10 altındadır ve kronik hemolitik anemi görülür.
Sınıf–II=Ağır enzim eksikliği vardır ve genellikle aralıklı (ilaçlar, enfeksiyon ve kimyasallara ikincil) hemolitik anemi saptanır.
Sınıf-III= Orta derecede (%10-60) enzim eksikliği ve aralıklı hemolitik anemi vardır.
Sınıf–IV=Enzim eksikliği ve hemoliz yoktur.
Sınıf-V=Enzim aktivitesi yüksektir.
Sık görülen G6PD varyantları su sekildedir;
G6PD B: En sık görülen normal varyanttır. Beyaz ırk, Asya ve siyah ırkın büyük bir kısmında görülür (sınıf-IV).
G6PD A: Siyah Afrikalıların %10-20’sinde görülen normal formdur (sınıf-IV).
G6PD A-: En sık görülen enzim eksikliği varyantıdır, orta ve ağır derecede hemolize neden olur.
G6PD Akdeniz: Beyaz ırkta en sık görülen varyanttır. Ağır hemolize yol açar. Ülkemizde görülen formdur.
Klinik Bulgular
Hastalık farklı klinik tablolarla kendini gösterebilir.
1. Akut Hemolitik Anemi: Normal koşullarda klinik bulgu saptanmazken, oksidatif stres yapan durumlarda (ilaçlar, enfeksiyonlar, kimyasallar) hemoliz gerçekleşir. Hemolizin şiddeti ve süresi değişkenlik göstermektedir. Oksidatif strese yol açan maddeye maruz kalındıktan sonra, genellikle 2-3 gün içinde hemoliz oluşur (Tablo 2).
2. Yenidoğan Sarılığı: Genellikle doğumdan sonraki 2-3. günlerde sarılık ortaya çıkar ve kan değişimi yapılmasını gerektirecek ve hatta tedavi edilmezse kernikterusa yol açabilecek kadar ağır düzeyde sarılık saptanabilir. Sarılık yanı sıra genellikle anemi görülmez ya da hafif düzeyde olabilir. Hemoliz, ilaçlar veya naftalin gibi oksidan ajanlara maruz kalındığında daha belirgin olabilir. Hiperbilirübinemi nedeninin karaciğer kaynaklı olduğu düşünülmektedir.
3. Favizm: Klinik bulgular bakla yenmesinden 5-24 saat sonra ortaya çıkar ve sıklıkla 1- 5 yaş arasındaki erkek çocuklarda görülür. Hemoliz sonucu gelişen anemi genellikle ani ve çok ağırdır. Böbrek yetmezliği bile gelişebilir. Bakla polenlerinin solunması ya da süt veren annenin bakla yemesi de bebekte klinik bulgulara neden olabilir.
4. Kalıtsal Sferositik Olmayan Hemolitik Anemi: Sınıf-I varyantlarda, oksidan maddelere maruz kalmadan bile hayat boyu devam eden hemolitik anemi görülür. Anemi hafif ya da orta düzeydedir ve çoğunlukla hemoglobin düzeyleri 8-10 gr/dl arasında saptanır.

Tam metin için tıklayınız

The Lancet Volume 371, Issue 9606, 5–11 January 2008, Pages 64–74

Glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) deficiency is the most common human enzyme defect, being present in more than 400 million people worldwide. The global distribution of this disorder is remarkably similar to that of malaria, lending support to the so-called malaria protection hypothesis. G6PD deficiency is an X-linked, hereditary genetic defect due to mutations in the G6PD gene, which cause functional variants with many biochemical and clinical phenotypes. About 140 mutations have been described: most are single base changes, leading to aminoacid substitutions. The most frequent clinical manifestations of G6PD deficiency are neonatal jaundice, and acute haemolytic anaemia, which is usually triggered by an exogenous agent. Some G6PD variants cause chronic haemolysis, leading to congenital non-spherocytic haemolytic anaemia. The most effective management of G6PD deficiency is to prevent haemolysis by avoiding oxidative stress. Screening programmes for the disorder are undertaken, depending on the prevalence of G6PD deficiency in a particular community.

Türk Ped Arş 2009; 44 Özel Sayı: 27-34

Kalıtsal sferositoz (KS) oldukça sık rastlanılan bir hemolitik anemidir, etkilenen bireylerde hafif veya orta derece bir hemoliz vardır. Klinik ağırlığı, eksik olan protein ve kalıtımı açısından birbirinden farklı seyir görülebilir. Genellikle aile öyküsü alınır, klinik ve laboratuvar bulguları da tipik olduğu için çoğunlukla ileri tetkike gereksinim duyulmadan tanı konulur. Aile öyküsü alınmayan ve atipik seyreden olgularda eritrosit zar bozukluğunu belirlemek için eritrosit zar proteinlerinin ölçümü gerekebilir. Hafif seyirli KS’de splenektomi ve folat yerine koyma tedavisine gerek olmaz. Orta ve ağır klinik şekillerinde etkilenen bireyler 5-6 yaş sonrasında yapılması önerilen splenektomiden fayda görürler.
Anahtar kelimeler: Anemi, herediter sferositoz, tanı, tedavi

LabMedicine,2012, 43, 1-10.

The use of modern laboratory instrumentation with high levels of test reliability and appropriate quality assurance measures will lead to very few analytical errors within hemostasis testing. Nevertheless, incorrect or inappropriate test results are still reported, often due to events outside the control of the laboratories performing the tests. This is due primarily to pre-analytical events associated with sample collection and processing, as well as post-analytical events related to the reporting and interpretation of test results. This review focuses on the pre-analytical phase, highlighting contributory elements and providing suggestions on how problems can be minimized or prevented, thereby improving the likelihood that reported test results actually represent the true clinical status of the patient rather than that of an inappropriate sample. This review should be of value to both laboratory personnel and clinicians because an appreciation of these issues will enable the optimal clinical management of patients.

Clin Chem. 2000 Aug;46(8 Pt 2):1284-90.

Abstract

Structural hemoglobin (Hb) variants typically are based on a point mutation in a globin gene that produce a single amino acid substitution in a globin chain. Although most are of limited clinical significance, a few important subtypes have been identified with some frequency. Homozygous Hb C and Hb S (sickle cell disease) produce significant clinical manifestations, whereas Hb E and Hb D homozygotes may be mildly symptomatic. Although heterozygotes for these variants are typically asymptomatic, diagnosis may be important for genetic counseling. Thalassemia, in contrast, results from quantitative reductions in globin chain synthesis. Those with diminished beta-globin chains are termed beta-thalassemias, whereas those with decreased alpha-chain production are called alpha-thalassemias. Severity of clinical manifestations in these disorders relates to the amount of globin chain produced and the stability of residual chains present in excess. The thalassemia minor syndromes are characterized clinically by mild anemia with persistent microcytosis. Thalassemia intermedia (i.e., Hb H disease) is typified by a moderate, variably compensated hemolytic anemia that may present with clinical symptoms during a period of physiologic stress such as infection, pregnancy, or surgery. The thalassemia major syndromes produce severe, life-threatening anemia. alpha-Thalassemia major usually is incompatible with extrauterine life; beta-thalassemia major presents in infancy and requires life-long transfusion therapy and/or bone marrow transplantation for successful control of the disease. Double heterozygosity for certain structural variants and/or thalassemia syndromes may also lead to severe clinical disease. Several guidelines have been published that outline the required steps for hemoglobinopathy and thalassemia investigation. The availability of HPLC has streamlined many of these requirements, allowing an efficient stepwise diagnostic strategy for these complex disorders.

Sitemizin önde gelen amacı bilgilendirmedir. Hasta ve yakınlarını herkesin anlayabileceği bir dil kullanarak kan hastalıkları konusunda aydınlatmaya çalışacağız. Sözlük bölümü de aynı amaca hizmet edecektir.

Sürekli tıp eğitiminin önemini vurgulayan“Tıp öğrenimi, tıp fakültesini bitirmekle sonlanmamış, ancak başlamıştır” özdeyişinden hareketle, hematoloji uzmanı olmayan, ancak kan ile ilgili sorunlarla sık karşılaşan değişik branşlardaki hekimlere temel ve güncel bilgileri sunmaya gayret edeceğiz. Bu arada laboratuvarda hematoloji testleri ile uğraşan görevlilere de yardımcı olmayı ihmal etmeyeceğiz. Kişisel olgu arşivimizdeki özgün mikrofotolardan kaynaklanan Atlas bölümü laboratuvarın görsel yönünü oluşturacaktır.

Prof. Dr. Yücel Tangün ve Mik. Uzm. Aykut Köroğlu’nun yararlı sitesine giriş için tıklayınız

Hematopoez ve kemik iliğinin incelenmesi
Prof.Dr. Teoman SOYSAL
Sunum için tıklayınız

Hematopoez- kan hücrelerinin yapımı
Prof.Dr. Mustafa Altınışık
Sunum için tıklayınız

Lökosit fizyolojisi
Sunum için tıklayınız

Tam metin için tıklayınız

EAJM: 39,214:218 Aralık 2007

Pentoz fosfat yolunun ilk ve kilit enzimi olan Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz (G6PD; EC 1.1.1.49); bakteri, protozoa, mantar, sinek, balık ve memelileri içeren geniş bir canlı topluluğunda bulunduğundan “ubiquitous” enzim olarak tanımlanmaktadır. Ayrıca yaşam için gerekli olan anlamına gelen “housekeeping” enzim olarak da isimlendirilmektedir.
Dünya üzerinde 400 milyon kişinin enzim eksikliği taşıdığı saptanmıştır. Böyle bir yaygınlığa sahip enzimin, değişik kinetik özellik gösteren 400`ün üzerinde varyantı olduğu bildirilmektedir. G6PD eksikliği, bazı ilaçların kullanımıyla, enfeksiyonlar sırasında, neonatal dönemde, bakla tüketimiyle ve stres koşullarında hemolitik anemiyle sonuçlanabilir. G6PD eksikliğine bağlı hemolizin şiddeti, vakadan vakaya ve hatta aynı varyant olsa bile değişebilmektedir. Sonuç olarak eritrosit enzimopatileri heterojen bir grup olup, sebebi belirlenemeyen kronik hemolitik anemilerde veya herhangi bir oksidan ilaç alımı sonrası gelişen akut hemoliz olaylarında düşünülmesi gereken hastalıklardan biridir.